Հայաստանի Հանրապետության մարզերը և քաղաքները

Մեր հանրապետության կառավարության նստավայրը մայրա­քաղաք Երևանն է: Այստեղ են կայացվում մեր երկրի համար ամե­նակարևոր որոշումները: Իսկ հիմա պատկերացնենք, թե  ի՞նչ կկա­տարվեր, եթե հեռավոր կամ թեկուզ և մայրաքաղաքին մոտ գտնվող ցանկացած մեծ ու փոքր բնակավայրի առօրյա հարցերով զբաղվեին միայն Երևանում: Իրենց հուզող ցանկացած խնդրի լուծման համար մարդիկ ստիպված պետք է երկար ճանապարհ հաղթահարեին Երևան հասնելու համար: Այդպիսի անհարմարություններից խուսափելու համար Հայաստանի Հանրապետության տարածքը բաժանված Է վարչատարածքային միավորների՝ մարզերի: Դրանք 10-են

Հայաստանի Հանրապետության մարզերը

Վարչական մարզեր Մարզային կենտրոնը

1. Արագածոտն -Աշտարակ

2. Արարատ- Արտաշատ

3. Արմավիր -Արմավիր

4. Գեղարքունիք- Գավառ

5. Լոռի-Վանաձոր

6. Կոտայք-Հրազդան

7. Շիրակ- Գյումրի

8. Սյունիք-Կապան

9. Վայոց Ձոր-Եղեգնաձոր

10. Տավուշ- Իջևան

 

Յուրաքանչյուր մարզ ունի իր մարզպետարանը, որը մարզպետի գլխավորութամբ զբաղվում է տվյալ մարզի գյուղերի և  քաղաքների զարգացման, բնակչության կյանքին առնչվող հարցերի և շատ այլ պետական խնդիրների լուծմամբ: Բացի այդ, յուրաքանչյուր բնակավայրի խնդիրների լուծմամբ զբաղվում են տեղական ինքնակառավարման մարմինները՝ քաղաքապետի կամ գյուղապետի գլխավորությամբ: Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կա ավելի քան 900 բնակավայր: Դրանցից 49-ը քաղաքներեն, մնացածը՝ գյուղեր: Քաղաք­ները միմյանցից տարբերվում են մի շարք հատկանիշներով՝ բնակչու­թյան թվով, տնտեսական գործունեությամբ և այլն:

Հայաստանի ամենախոշոր քաղաքը Երևանն է: Այստեղ են գտնվում մեր հանրապետության նախագահի նստավայրը, կառավարության շենքը, Ազգային ժողովը, բոլոր նախարարությունները: Երևանում կան բազմաթիվ գործարաններ, մշակութային օջախներ, թանգարաններ, համալսարաններ, ժամանակակից հյուրանոցներ և այլն:

Հանրապետության երկրորդ խոշոր քաղաքը Շիրակի մարզկենտրոն Գյումրին է: 1988թ. դեկտեմբերի 7-ին տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժից հետո այն վերականգնվում է:

Երևանի շուրջը ձևավորվել են մի շարք փոքր և միջին մեծության քաղաքներ, որոնք բազմաթիվ արտադրական, մշակութային և այլ կապերով կապված են մայրաքա­ղաքի հետ: Դրանցից են Աբովյանը, Վայոց Ձորի մարզում Է գտնվում առողջարանային քաղաք Ջերմուկը, որը հայտնի է իր բուժիչ հանքային ջրերով:

Մեր հանրապե­տության քաղաքները անընդհատ զարգանում են, բարեկարգվում, հարստանում ժամանակակից շինություններով, ձեռնարկություններով:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Թվարկիր և քարտեզի վրա ցույց տուր Հայաստանի Հանրապետության մարզերը և մարզկենտրոնները:

Գեղարքունիք — Գավառ

Արմավիր — Արմավիր

Շիրակ — Գյումրի

Արարատ — Արտաշատ

Կոտայք — Հրազդան

Լոռի — Վանաձոր

Արագածոտն — Աշտարակ

Տավուշ — Իջևան

Վայոց ձոր —  Եղեգնաձոր

Սյունիք — Կապան

  1. Ինչո՞ւ է մեր հանրապետութան տարածքը բաժանվել մարզերի: Ովքե՞ր են զբաղվում քաղաքների և գյուղերի տարբեր խնդիրների լուծմամբ:

Հայաստանը բանժանված է մարզերի, որ մարդիկ ստիպված չլինեն ամեն օրյա խնդիրները լուծելու համար հասնեն երևան:

  1. Կազմիր քո բնակավայրին մոտ գտնվող քաղաքների և գյուղերի ցուցակը:

Երևանին մոտ են գտնվում Աշտարակ, Արտաշատ, Էջմիածին, Աբովյան քաղաքները նաև՝ Պտղնի, Զովունի, Արզնի, Լուսկերտ և շատ այլ գյուղեր:

 

 

Լեզվաբանական ամսագրի 21-րդ համարը

  1. Հանգստյան օրերին կարդա՛  Լեզվաբանական ամսագրի 21-րդ համարը, առանձնացրո՛ւ հետաքրքիր նյութերը, տեղադրի՛ր բլոգումդ, ապա մի քանի նախադասությամբ պատմի՛ր բլոգումդ, թե ի՞նչ նոր բան սովորեցիր ամսագրի այս համարը կարդալուց հետո։

Ես սովորեցի, որ Երկիրները ասում են այնպես ինչ տեսել են այնտեղ օրինակ, Եգիպտեսը (Բուրգերի Երկիր),

Կանադան (Կաղնու տերևի Երկիր),  Վիեննան՝ (Վալսերի մայրաքաղաք):

15.10 -մայրենի (է-ե, օ-ո)

1.Կետերի փոխարեն գրի՛ր է կամ ե:

 
  Կարդում  եմ,  երգում  ես, ամենաէժան,  խաղացել  են,  էկրան
խաղացել  ենք,  Էջմիածին,  մանրէ, ամենաերկար, տասներկու, վայրէջք,  տեսել  եք:
2. Կետերի փոխարեն գրի՛ր  օ  կամ ո:
 
Ոսկեզօծվել,   ովքեր,   որդի,  օդաչու,   ոսկի, տնօրեն,  այսօր,  արջաորս,  ով,  մեղմօրոր,   քնքշորեն,  անօգնական:
 

3. Ոսկեզօծվել, մեղմօրոր, քնքշորեն, տերև, վայրէջք, օգտակար, անէանալ (չքվել, անհետանալ) բառերով  փոքրիկ պատմությո՛ւն հորինիր:

Կար չկար մի անտառ կար ամեն, որի ծառերը աշնանը միշտ ոսկեզօվում էին: Ովքեր մտնում էին անտառ չէին ուզում այդտեղից  հեռանալ: Կար մի օդաչու, որը իր որդուն սովորեցնում էր իր որդուն վարել ինքնարիռ: Որսին հենց վերևից տեսավ այդ զարմանահրաշ գույներով անտառը, որոշեց, որ պետք է անպայման գնա այնտեղ՝ չնայած հայրը ասում էր, որ դա վտանգավոր է:  Մի օր նա ինքնաթիռով մենակ օդ բարձրացավ և գնաց անտառի ուղղությամբ, բայց չկարողացավ վայրէջք կատարել, նրա ինքնաթիռը խճճվեց ծառերի մեջ:

Տղան զգուշորեն դուրս եկավ ինքնաթիռից, ու իջավ ծառից: Շուրջն այնքան գեղեցիկ էր, որ տղան մի պահ մոռացավ ամեն ինչի մասին: Տերևները քնքշորեն օրորվում էին քամուց, ասես մեղմօրոր պարում էին: Տղան մի պահ նույնիսկ մտածեց, որ կարող է այդտեղ ապրել ու տուն չգնալ: Բայց հետո նա հիշեց իր հայրիկին ու մայրիկին, հասկացավ, թե ինչքան նրանք կտխրեն, եթե կորցնեն իրեն ու ամաչեց իր մտքերի համար: Նա սարքեց ինքնաթիռը և երկինք բարձրացավ: Վերևից նա տեսնում էր, թե ինչպես է անէանում այդ կախարդական անտառը, բայց նա այլևս չէր տխրում, որովհետև գիտեր, որ իր տունն ու իր  ընտանիքն իր համար ավելի թանկ են, քան այդ ոսկեզօծ անտառը:

Աֆրիկաի մասին տաս փաստ

Աֆրիկան կազմում է երկրագնդի տարածքի 6 տոկոսը և ցամաքային տարածքի 20,4 տոկոսը: Բնակչությունը կազմում է Երկիր մոլորակի բնակչության 15 %-ը: մեծությամբ երկրորդն է: Մայցամաքում կան 54 անկախ քաղաք: Աֆրիկայի բնակչությունը ամենաերիտասարդն է բոլոր մայրցամաքների մեջ:  Այն միակ մայրցամաքն է, որի գրեթե կենտրոնական մասով անցնում է հասարակածը: Մայրցամաքը հյուսիսից-հարավ ձգվում է 8000 կմ: Աֆրկան նաև նրա գորտով է հայտնի, այդ գորտը մոտ մի մեծ կատվի չափ է: Աֆրիկայի ռելիեֆում տիրապետում են տարբեր բարձրության սարահարթերը, և միայն ծայրամասերում են բարձրանում լեռները։ Աֆրիկան թեև երկրաբանական տեսանկյունից այնքան էլ լավ չի ուսումնասիրված, սակայն հայտնաբերված են բազմազան օգտակար հանածոներ, որոնցից շատերն ունեն համաշխարհային նշանակություն։ Վերջինիս վրա է գտնվում աշխարհի բնության հրաշալիքներից մեկը՝ Վիկտորիա ջրվեժը (բարձրությունը՝ 120 մ, լայնությունը՝ 1800 մ)։

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է 12.10

Անգի՛ր սովորիր Համո Սահյանի «Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է…» բանաստեղծությունը:

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,

Ոսկի են թվում տերև ու ճյուղ,

Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,

Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:

Ջրվեժը, առուն, ծառը, ծտերը

Աշնան քամուն են ծափահարում:

Քամին է այս ծով գանձերի տերը,

Այս ոսկու տերը՝ մեծահարուստ:

Առաջադրանքներ

  1. Գրի՛ր քամի, բոց, ոսկեզօծ  բառերի հոմանիշները:

քամի — հողմ

բոց — կրակ

ոսկեզօծ — ոսկեգույն

  1. Գրի՛ր մեծահարուստ, տեր, ծով  բառերի հականիշները:

մեծահարուստ — աղքատ

տեր — ծառա

ծով — ցամաք

  1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը և գրի՛ր, թե տրված բառերի  մեջ քանի՞ տառ, քանի՞ հնչյուն կա:

Ոսկեզօծվել, տերև, ոսկի, ծով,  բոց

ոսկեզօծվել — տաս տառ, տասնմեկ հնչյուն

տերև — չորս տառ,  հինգ հնչյուն

ոսկի — չորս տառ, հինգ տառ

ծով — երեք տառ, երեք հնչյուն

բոց — երեք տառ, երեք հնչյուն

11.10 -Աշուն- Տնային առաջադրանք

1.Կարդա՛ բանաստեղծությունը, պատասխանի՛ր ներքևում տրված հարցերին, կատարի՛ր առաջադրանքները.

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,

Ոսկի են թվում տերև ու ճյուղ,

Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,

Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:

Ջրվեժը, առուն, ծառը, ծտերը

Աշնան քամուն են ծափահարում:

Քամին է այս ծով գանձերի տերը,

Այս ոսկու տերը՝ մեծահարուստ:

2.Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Ինչպե՞ս ես հասկանում հետևյալ պատկերը.Ջրվեժը, առուն, ծառը, ծտերըԱշնան քամուն են ծափահարում:

Ես հասկանում եմ, որ աշնանը ամբողջ բնությունը եթարկվում է քամուն տերևները քամուց են թափվում, թռչունները քամուց են մրսում, դրա համար էլ նրանք ծափահարություններով են դիմավորում իրենց տիրոջը՝ խնդրելով, որ քամին մի քիչ բարի լինի իրենց նկատմամբ ու թողնի, որ իրենք մի քիչ էլ ուրախանան աշնան արևի վերջին տաք շողերով:

  1. Ո՞ր պատկերն է քեզ ավելի շատ դուր գալիս: Պատասխանդ հիմնավորի՛ր:

Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,

Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:

Ինձ դուր եկավ այս հատվածը, որովհետև այսստեղ շատ գեղեցիկ է նկարագրված  աշունը՝ իր դեղին ու տաք գույներով:

3. Ինչո՞վ է աչքի ընկնում բանաստեղծությունը՝ գույնո՞վ, ձայնո՞վ, թե՞ շարժումով: Դո՛ւրս գրիր այն տողերը, որտեղ “գույն” կա:

Բանաստեղծությունը աչքի է ընկնում գույներով:

Օրինակ այս հատվածում.

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,

Ոսկի են թվում տերև ու ճյուղ:

  1. Պատմի՛ր բանաստեղծությունը:

Եկել է աշուն շուրջ բոլորն դարձել է ոսկեզօծև դեղին: Առուն, ծիծեռնակները, ջրվեժը, և ծտերը ծափահարում են քամուն, որովհետև գիտեն, որ աշնանը քամին է բնության տերը:

  1. Նկարի՛ր բանաստեղծությունը, ձայնագրի՛ր և ֆիլմ պատրաստի՛

Homework for 11.10 (plural)

  1. Write the plural. Գրել գոյականների հոգնակին:
Child —   children
Bus — buses
Cherry — cherries
Man — men
Glass — glasses
House — houses
Apple — apples
Box — boxes
Baby — babies
Ball — balls
Tomato — tomatoes
Parrot — parrots
Dish — dishes
Sheep — sheep
Melon — melons
Armchair — armchairs
Woman — women
City —  cities